ორალური პრეპი
ორალური პრეპი აივ ინფექციის პრევენციის მეთოდია, რომელიც გულისხმობს მედიკამენტის ტაბლეტების მიღებას. სწორად მიღების შემთხვევაში პრეპი სქესობრივი გზით აივ-ით ინფიცირების რისკს დაახლოებით 99%-ით ამცირებს.
რა არის TDF/FTC?
ტაბლეტირებული პრეპის ერთ-ერთი გავრცელებული მედიკამენტია TDF/FTC — ტენოფოვირის დიზოპროქსილის ფუმარატისა (TDF) და ემტრიციტაბინის (FTC) კომბინაცია. ეს ორი აქტიური ნივთიერება ხელს უშლის აივ-ის გამრავლებას ორგანიზმში და ინფექციის დამკვიდრებას.
პრეპი განკუთვნილია აივ-უარყოფითი ადამიანებისთვის. მისი მიღება შესაძლებელია ყოველდღიურად, ხოლო კონკრეტულ ჯგუფებში — სიტუაციურად, 2-1-1 სქემით.
ყოველდღიური მიღება
ერთი ტაბლეტი ყოველდღე, სასურველია დაახლოებით ერთსა და იმავე დროს. მიღება შეიძლება საკვებთან ერთად ან მის გარეშე.
ყოველდღიური მიღებისას მაქსიმალური დაცვა რეცეპტიული ანალური სექსის შემთხვევაში დაახლოებით 7 დღის შემდეგ მიიღწევა; რეცეპტიული ვაგინალური სექსისა და ინექციური ნარკოტიკების გამოყენების შემთხვევაში — დაახლოებით 21 დღეში. სხვა ტიპის ექსპოზიციებისთვის დაცვის ზუსტი ჩამოყალიბების დრო ბოლომდე დადგენილი არ არის.
თუ დოზა გამოგრჩათ, მიიღეთ როგორც კი გაგახსენდებათ, თუ მომდევნო დოზის დრო თითქმის არ დამდგარა. არ მიიღოთ ორმაგი დოზა. ხშირი გამოტოვების შემთხვევაში კონსულტაცია გაიარეთ სპეციალისტთან.
სიტუაციური მიღება — 2-1-1
2-1-1 სქემა გულისხმობს TDF/FTC-ის მიღებას სექსამდე და მის შემდეგ. ეს რეჟიმი შესწავლილია ზრდასრულ ცისგენდერ მამაკაცებში, რომლებსაც სექსი აქვთ მამაკაცებთან; ყველა ადამიანისთვის შესაფერისი არ არის და ზოგ ქვეყანაში არ წარმოადგენს ოფიციალურად დამტკიცებულ დოზირების რეჟიმს.
| როდის? | რამდენი ტაბლეტი? |
|---|---|
| სექსამდე 2–24 საათით ადრე | 2 ტაბლეტი ერთად |
| პირველი დოზიდან 24 საათის შემდეგ | 1 ტაბლეტი |
| პირველი დოზიდან 48 საათის შემდეგ | 1 ტაბლეტი |
თუ სექსუალური კონტაქტი რამდენიმე დღეს გრძელდება, ტაბლეტების მიღება ყოველდღიურად გრძელდება ბოლო კონტაქტიდან კიდევ ორი დღის განმავლობაში. სქემა წინასწარ უნდა შეთანხმდეს სამედიცინო სპეციალისტთან.
მნიშვნელოვანია: 2-1-1 არ არის რეკომენდებული B ჰეპატიტის აქტიური ინფექციის მქონე პირებისთვის და არ არის შესწავლილი ვაგინალური სექსის დროს აივ-ის პრევენციისთვის. ამ სქემისთვის გამოიყენება TDF/FTC და არა ნებისმიერი პრეპ მედიკამენტი.
გვერდითი მოვლენები
ადამიანების უმეტესობა TDF/FTC-ს კარგად იტანს. ზოგჯერ, განსაკუთრებით დაწყების პირველ კვირებში, შეიძლება გამოვლინდეს:
- გულისრევა, მუცლის დისკომფორტი ან დიარეა;
- თავის ტკივილი;
- დაღლილობა.
ეს სიმპტომები ხშირად მსუბუქია და დროთა განმავლობაში მცირდება. იშვიათად TDF/FTC შეიძლება დაკავშირებული იყოს თირკმლის ფუნქციის ცვლილებასთან ან ძვლის მინერალური სიმკვრივის შემცირებასთან, რის გამოც საჭიროა შესაბამისი სამედიცინო შეფასება და მონიტორინგი.
მნიშვნელოვანი ინფორმაცია
- პრეპის დაწყებამდე და მიღების პერიოდში აუცილებელია აივ ტესტირება. თუ აივ ინფექცია უკვე არსებობს, მხოლოდ პრეპის მიღებამ შეიძლება მედიკამენტისადმი რეზისტენტობა გამოიწვიოს.
- დაწყებამდე საჭიროა B ჰეპატიტის სტატუსისა და თირკმლის ფუნქციის შეფასება; შემდგომი კვლევების სიხშირეს განსაზღვრავს სპეციალისტი.
- პრეპი არ იცავს სიფილისის, გონორეის, ქლამიდიისა და სხვა სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციებისგან და არც არასასურველი ორსულობისგან.
- B ჰეპატიტის მქონე პირებმა TDF/FTC-ის მიღება ექიმის მეთვალყურეობის გარეშე არ უნდა შეწყვიტონ, რადგან შესაძლებელია ჰეპატიტის გამწვავება.
- თუ აივ-თან შესაძლო კონტაქტი ბოლო 72 საათში მოხდა და პრეპის დაცვა არასაკმარისი იყო, დაუყოვნებლივ მიმართეთ სპეციალისტს პოსტექსპოზიციური პროფილაქტიკის (PEP) შესაფასებლად.
ინფორმაცია საგანმანათლებლო მიზნებისთვისაა და არ ცვლის ინდივიდუალურ სამედიცინო კონსულტაციას.
ვებ-გვერდი შექმნილია RFSU-ს ფინანსური მხარდაჭერით.